Slim verwarmen met je warmtepomp: handig of laat je te veel controle los?

Je zet de voordeur open, het is koud buiten en je rekent op een lekker warm huis. Maar vandaag heeft je warmtepomp even pauze genomen. Niet omdat jij dat zo hebt ingesteld, maar omdat je energieleverancier vond dat het stroomnet het druk had. Met diensten als Slim Verwarmen gaan energieleveranciers warmtepompen op afstand aansturen bij klanten met een dynamisch contract. Frank Energie is de eerste die dit grootschalig uitrolt, andere leveranciers worden al genoemd als volgers. 

De grote vraag is dan: is dit een slimme manier om geld te besparen en het net te ontlasten, of raak je zo de regie over je eigen huis kwijt?

Waarom energieleveranciers aan je warmtepomp willen zitten

In grote delen van Nederland is sprake van netcongestie, vooral op koude dagen waarop iedereen tegelijk gaat verwarmen, laden en koken. Warmtepompen verbruiken dan veel stroom, precies op die momenten. Tegelijk wil de overheid juist dat we massaal overstappen op elektrische verwarming om de uitstoot omlaag te krijgen. Dat schuurt.

Energieleveranciers zien daarom een kans: als zij warmtepompen en andere grootverbruikers een paar uur per dag slim kunnen aansturen, kunnen ze pieken in de vraag afvlakken. Tijdens dure en drukke uren wordt de warmtepomp kort onderbroken of iets later gestart. Tijdens goedkope uren mag hij juist harder werken. Zo drukken zij hun inkoopkosten, ontlasten ze het net en kunnen klanten meedelen in de opbrengst. Voor een gemiddeld huishouden met warmtepomp rekent Frank Energie op een besparing van rond de 250 euro per jaar.

Hoeveel controle geef je echt weg?

Belangrijk om te weten: dit soort diensten werkt nu alleen voor mensen met een dynamisch energiecontract die zich bewust aanmelden. Geen vinkje, geen sturing. Je warmtepomp wordt niet achter je rug om bestuurd als je dat niet wilt.

Als je wel meedoet, stel je in een app in hoeveel de temperatuur mag afwijken van je normale instelling. In de berichten over Slim Verwarmen wordt gesproken over maximaal ongeveer drie graden afwijking. Hoe meer speelruimte je geeft, hoe groter je potentiële besparing. Tijdens dure uren mag de leverancier de warmtepomp dan kort pauzeren of iets lager zetten, om dat later weer in te halen. Volgens de informatie van Frank gaat het om slim schuiven met momenten, niet om structureel kou lijden.

Ook op het gebied van privacy zijn er duidelijke grenzen. De leverancier hoeft niet letterlijk te weten hoe warm het in jouw woonkamer is, maar alleen welke marge jij toestaat rond je eigen ingestelde temperatuur en hoe het verbruikspatroon van je woning eruitziet. De echte meetdata van sensoren en thermostaten blijft in principe in jouw eigen systemen.

Wanneer werkt slimme sturing goed en wanneer juist niet?

Een goed geïsoleerd huis met een passende warmtepomp leent zich prima voor dit soort slimme sturing. Je woning fungeert dan als een soort warmtebuffer. Als de warmtepomp een half uurtje eerder of later draait, blijft de temperatuur binnen acceptabele grenzen en merk je er vaak weinig van. Zeker als je vloerverwarming of andere lage temperatuurverwarming hebt, is het systeem traag maar heel stabiel.

In een slecht geïsoleerd huis ligt dat anders. Als je woning snel afkoelt, merk je temperatuurverschillen veel sneller en wordt drie graden afwijking al snel een flinke stap achteruit in comfort. Dan moet je of minder speelruimte geven in de app, of eerst investeren in isolatie voordat je je warmtepomp als flexibele speelbal op het net laat meedoen.

Ook je eigen voorkeur telt. Sommige mensen vinden een paar tienden verschil al vervelend, anderen vinden het geen probleem als het tussen de 19 en 21 graden schommelt zolang de rekening omlaag gaat. Slim verwarmen werkt alleen goed als de techniek, de woning én de bewoner op elkaar zijn afgestemd.

Wat betekent dit voor je keuze voor een warmtepomp?

Ben je nog aan het oriënteren op een warmtepomp, dan is dit precies het moment om verder te kijken dan alleen vermogen en merk. Met de komst van dynamische contracten en slimme sturing speelt jouw warmtepomp straks een actieve rol in het energiesysteem. Dan wil je dat hij daar ook klaar voor is.

Dat gaat bijvoorbeeld over de vraag of je installatie goed op lage temperatuur kan draaien, of er voldoende waterinhoud of buffercapaciteit is en of de regeling open genoeg is om te koppelen met apps en energiediensten. Een degelijk ingeregelde installatie die nu al comfortabel en zuinig draait, is de beste basis voor latere slimme sturing.

Daarnaast verandert de businesscase van een warmtepomp. Nu verdien je hem vooral terug via lagere energiekosten en ISDE subsidie. Die subsidie wordt de komende jaren afgebouwd en meer afgestemd op grotere en efficiëntere systemen. Slimme diensten zoals Slim Verwarmen kunnen een deel van dat gat opvangen, doordat je extra opbrengst haalt uit het flexibel inzetten van je installatie.

Hoe we hier bij DLE naar kijken

Bij DLE zien we slimme sturing niet als trucje achteraf, maar als iets waar je vanaf het eerste advies rekening mee moet houden. Wij ontwerpen warmtepompsystemen zo dat ze nu al comfortabel en zuinig draaien en later zonder grote aanpassingen slim kunnen meedoen. Denk aan goede dimensionering, lage aanvoertemperaturen, vloerverwarming waar dat kan en een regeling die klaar is voor koppeling met dynamische tarieven.

We kijken daarbij niet alleen naar de warmtepomp zelf, maar naar het hele energiesysteem in huis. Een warmtepomp wordt sterker in combinatie met zonnepanelen en, waar dat past, thuisbatterijen zoals de Tesla Powerwall. Zo zorg je dat jouw woning niet alleen vandaag comfortabel is, maar ook klaar is voor een toekomst waarin apparaten steeds slimmer met elkaar en met het net communiceren.

Toe aan een warmtepomp die klaar is voor slim verwarmen?

De beweging is duidelijk. Energieleveranciers gaan meer doen met slimme aansturing van warmtepompen en andere apparaten. Dat biedt kansen om je energierekening verder omlaag te brengen en mee te helpen aan een stabieler stroomnet, zolang jij zelf aan de knoppen blijft.

Denk je na over een warmtepomp of sta je op het punt een verouderde cv-ketel te vervangen, dan is dit hét moment om het meteen goed te regelen. Met een warmtepomp en installatie die voorbereid zijn op slimme sturing profiteer je nu al van comfort en lagere kosten, en houd je straks alle opties open voor dynamische contracten en diensten als Slim Verwarmen.

Wil je weten welke warmtepomp bij jouw woning past en hoe je die slim kunt laten aansturen zonder je comfort in te leveren, dan denken we bij DLE graag met je mee.

Telefonisch advies